3D animatie diabetes type 1

Diabetes type 2 | Diabetes type 1|Suikerziekte

Diabetes type 2 en diabetes type 1, ook wel suikerziekte genoemd is een chronische stofwisselingsziekte. Het glucosegehalte in het bloed is te hoog. Dat komt omdat er te weinig of geen insuline wordt aangemaakt of omdat het lichaam ongevoelig is geworden voor de insuline. Door de stijgende bloedglucosewaarden ontstaan allerlei klachten. Denk aan aandoeningen aan hart en vaten, ogen, nieren en zenuwen.

Enkele cijfers

In 2018 waren er bijna 1,2 miljoen Nederlanders met suikerziekte. Er waren 624.900 mannen en 561.500 vrouwen bekend bij de huisarts. In bijna alle leeftijdsgroepen komt diabetes vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Diabetes: enkele cijfers uit 2018
Oorspronkelijke bron: Nivel Zorgregistraties Eerstelijn

In Nederland zijn er zo’n 900.000 mensen met type 2 diabetes en 100.000 met type 1 diabetes . Meer dan 300.000 Nederlanders hebben diabetes, maar weten dit (nog) niet. Het aantal Nederlanders met suikerziekte neemt jaarlijks met circa 75.000 patiënten toe. Diabetes onder allochtone groepen komt 3 tot 6 keer vaker voor. Vooral onder Turken, Marokkanen en Hindoestanen.
De gemiddelde Nederlander heeft weinig kennis van diabetes.

Diabetes / suikerziekte is, naast astma, de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen. Bijna alle kinderen hebben diabetes type 1. Toch neemt het aantal kinderen met type 2 de laatste jaren toe. Dit heeft te maken met het toenemend aantal kinderen met overgewicht.
Volgens een schatting hebben ongeveer 6.000 kinderen tussen de 0 en 18 jaar en ongeveer 10.000 tot 12.000 kinderen van 0 tot 25 jaar type 1.

Wat is diabetes type 1?

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Door een fout in het afweersysteem worden de insulineproducerende cellen vernietigd. Deze cellen zijn bètacellen in de Eilandjes van Langerhans in de alvleesklier. Ze maken geen of nauwelijks meer insuline aan.
Type 1 diabetes kan op elke leeftijd ontstaan, maar het wordt het vaakst gezien bij kinderen en jong volwassenen. Mensen met type 1 moeten dagelijks insuline spuiten, omdat er weinig tot geen insuline wordt geproduceerd.

Wat is diabetes type 2?

De oorzaak van hoge bloedsuikerspiegels bij type 2 diabetes is een combinatie van te weinig insuline en insulineresistentie. Je lichaam reageert niet meer op insuline en is er dus ongevoelig (resistent) voor geworden. Hierdoor verloopt de opname van glucose in de cellen moeilijker en stijgt je bloedsuikerspiegel.

De oorzaken van insulineresistentie zijn met name overgewicht en te weinig lichaamsbeweging. Afvallen en meer bewegen maken het lichaam weer gevoeliger voor insuline. Ook kun je hiervoor medicijnen gebruiken zoals Metformine en Pioglitazone.

Naast overgewicht en te weinig lichaamsbeweging zijn er andere oorzaken voor insulineresistentie. Leefstijl speelt hierbij een belangrijke rol.

Oorzaken insulineresistentie

  • Veel suiker eten en producten die suiker bevatten;
  • Chronische stress;
  • Ontstekingen door bijvoorbeeld voedingsovergevoeligheden, onbalans in de darmbacteriën;
  • Roken;
  • Veel/overmatig alcoholgebruik;
  • Zwangerschap;
  • Slaaptekort;
  • Gebruik van bepaalde medicijnen zoals corticosteroïden

Welke symptomen heb je bij diabetes?

  • Veel dorst;
  • Veel plassen;
  • Afvallen terwijl je een goede eetlust hebt;
  • Zwakte/spierpijn;
  • Erg moe en/of prikkelbaar;
  • Misselijk zijn of overgeven;
  • Wazig zien;
  • Last hebben van (urineweg)infecties;
  • Wondjes die slecht genezen
16 tekenen die wijzen op een hoog bloedsuikergehalte & 8 symptomen van diabetes

Als je veel van deze symptomen herkent is het raadzaam om zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan. Hij/zij kan via bloedonderzoek vaststellen of je type 1 diabetes hebt.

Complicaties op de korte termijn

Een hypo:

Dit is een afkorting van hypoglykemie (te laag bloedsuikergehalte). Als de uitslag van je bloedglucosemeting onder de 4 mmol/l is, heb je een hypo. Verschijnselen die hierbij horen zijn:

  • Trillen;
  • Zweten;
  • Hoofdpijn;
  • Misselijkheid;
  • Hartkloppingen;
  • Snelle hartslag;
  • Duizeligheid;
  • Minder concentratie;
  • Vermoeidheid;
  • Honger/trek in zoet eten;
  • Snelle irritatie;
  • Koud gevoel

Hoe ontstaat een hypo?

Een hypo kan ontstaan door te weinig eten, te veel insuline, te lang of te veel lichamelijke inspanning.

Wat te doen bij een hypo?

Nuttig snelle (een suikerklontje, dextro, weinig verdunde limonade) en langzame suikers (brood, banaan), neem rust en controleer na 20 minuten het bloedsuikergehalte. Snelle suikers neem je om het bloedsuikergehalte snel te laten stijgen. Langzame suikers neem je om het bloedsuikergehalte te stabiliseren.

Waarom meet je pas na 20 minuten je bloedsuikergehalte en niet na bijvoorbeeld 5 of 10 minuten? De bloedsomloop in je vingers loopt 20 minuten achter op je interne bloedsomloop. Zou je dus eerder gaan meten, dan krijg je een onbetrouwbare uitslag.

Bij een zeer ernstige hypo kun je buiten bewustzijn raken en dan is medisch ingrijpen noodzakelijk.

Een hyper:

Dit is een afkorting van hyperglykemie (te hoog bloedsuikergehalte). Als de uitslag van je bloedglucosemeting boven de 10 mmol/l is heb je een hyper. Dit zijn de verschijnselen wanneer je langdurig te hoge glucosewaarden hebt:

  • Veel plassen;
  • Erge dorst;
  • Vermoeidheid;
  • Droge tong/mond;
  • Snelle irritatie;
  • Gejaagd gevoel/opgewonden zijn;
  • Hoofdpijn;
  • Adem ruikt zoet (acetongeur)

Hoe ontstaat een hyper?

Een hyper kan ontstaan door te veel eten, te weinig of geen insuline, te weinig beweging, stress, ziekte, koorts.

Wat te doen bij een hyper?

Drink een flink glas water, spuit eventueel insuline bij wanneer dat zo is afgesproken, beweeg matig. Als dit allemaal niet helpt overleg je met een arts of diabetesverpleegkundige.

Als je bloedsuiker vaak te hoog is, heb je grotere kans op complicaties op de lange termijn.

Wanneer je adem naar aceton ruikt, is je bloedsuikergehalte veel te hoog. De glucose komt niet in je lichaamscellen wanneer je onvoldoende insuline hebt. Wanneer je lichaam geen glucose heeft om te verbranden gaat het over op verbranding van vet. Bij verbranding van vet komen gifstoffen vrij. Deze hebben de geur van aceton. Je ruikt het ook wel bij mensen die te snel afvallen. De gifstoffen zijn slecht voor je gezondheid.

Zowel bij een hypo als een hyper is het mogelijk dat je in een coma raakt.

Complicaties op de lange termijn

Diabetes / suikerziekte kan een verwoestend effect op je lichaam hebben. Het heeft met name effect op je grote vaten, nieren, ogen en zenuwen. Dus kan het leiden tot blindheid, hart- en vaatziekten, nierfalen en amputaties.

Hoe worden diabetes type 1 en type 2 behandeld?

De behandeling heeft 2 belangrijke doelen:
– Het normaliseren van het bloedsuikergehalte
– Het voorkomen van complicaties op lange termijn, zoals bijvoorbeeld hart- en vaatziekten

Behandeling type 1

Insuline
Type 1 diabetes wordt altijd behandeld met insuline. Dit omdat de alvleesklier (vrijwel) geen insuline meer kan aanmaken. Er moet meerdere malen per dag insuline geïnjecteerd worden. Er zijn ook mensen die gebruik maken van een insulinepompje.

Het is belangrijk om de factoren die het bloedsuikergehalte beïnvloeden goed op elkaar af te stemmen. Zo verhoogt eten het suikergehalte in je bloed. Toedienen van insuline en lichamelijke inspanning verlagen dit gehalte juist. Bij een verkeerd evenwicht hiertussen heb je kans op een te hoog (hyper) of te laag (hypo) bloedsuikergehalte.

Het is tevens van belang om je bloedsuikergehalte goed in de gaten te houden. Zo weet je wanneer het goed is, te hoog of juist te laag is. Met een bloedsuikermeter meet je het suikergehalte in je bloed.

Gezonde leefstijl
Onderdeel van een goede behandeling is het realiseren van een gezonde leefstijl. We zeggen niet dat dit eenvoudig is, maar het is wel noodzakelijk. Met een gezond eetpatroon en voldoende lichaamsbeweging kun je complicaties op de lange termijn verkleinen.

Behandeling type 2

Bij type 2 wordt eerst gekeken of je door middel van afvallen het bloedsuikergehalte kunt verlagen. Vaak is dit wel het geval. Kies niet voor een streng dieet. Dit is moeilijk vol te houden en ongezond. Probeer een leefstijl aan te wennen met gevarieerde voeding die voldoende groente, fruit en volkoren graanproducten bevat.

Soms lukt afvallen niet of daalt je bloedsuikergehalte niet genoeg. Dan krijg je medicatie voorgeschreven. Eerst wordt gekeken of pillen voldoende helpen. Wanneer dit niet het geval is, is behandeling met insuline nodig.

Het wordt aangeraden om met regelmaat je bloedsuikergehalte te controleren. Dat kun je zelf doen met een bloedsuikermeter en teststrips.

Andere vormen van diabetes: Zwangerschapsdiabetes, LADA en MODY

Zwangerschapsdiabetes

Diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat, wordt gezien als een apart type diabetes. Dit komt omdat de bloedsuikerspiegels tijdelijk te hoog zijn.

Oorzaak

Tijdens de zwangerschap maakt de placenta hormonen aan. Een aantal hiervan remt de werking van insuline. Hierdoor stijgt automatisch de bloedsuikerspiegel. Als reactie hierop maakt de alvleesklier van de moeder weer meer insuline aan. Vervolgens maakt de placenta nog meer insuline remmende hormonen aan. Als de alvleesklier van de moeder niet in staat is om genoeg insuline aan te maken voor de verhoogde glucose in het bloed, ontstaat zwangerschapsdiabetes.

Symptomen

De verloskundige doet tijdens de zwangerschap urine-onderzoek. Zwangerschapsdiabetes komt dan aan het licht wanneer zij suiker in de urine vindt. Daarnaast zijn er verschillende symptomen die kunnen duiden op zwangerschapsdiabetes:

  • Veel vruchtwater;
  • Grote baby in verhouding tot de duur van de zwangerschap;
  • Het vorige kind was zwaarder dan acht pond;
  • De moeder is ouder dan 35 jaar;
  • Er komt diabetes voor in de familie;
  • De moeder heeft eerder een miskraam gehad;
  • De moeder had in eerdere zwangerschap diabetes;
  • Overgewicht

Gevolgen voor de baby

De baby krijgt een grote hoeveelheid glucose binnen. Daardoor zal hij/zij zelf extra insuline gaan produceren. De insuline zorgt ervoor dat de glucose in het lichaam in vet wordt omgezet. Daardoor kan het kindje verhoudingsgewijs te snel groeien en te zwaar worden.

Gevolgen voor de moeder

De moeder heeft een verhoogde kans op infecties van de nieren, blaas, baarmoederhals en in de baarmoeder zelf. Daarnaast neemt de kans op een langdurige bevalling en/of een keizersnede toe. Dit omdat de baby te groot is.

Behandeling tijdens de zwangerschap

De behandeling bestaat meestal uit een dieet. Het advies is om meerdere kleine maaltijden over de hele dag te eten in plaats van drie grote maaltijden per dag. Vaak is een dieet voldoende om te voorkomen dat de diabetes zich verder ontwikkelt en de moeder of baby schade oplopen. Soms is een dieet alleen niet genoeg en krijgt de moeder daarom insuline voorgeschreven.

Behandeling na de bevalling

Zodra de baby is geboren, bestaat de noodzaak om zijn/haar bloedsuikerspiegel in de gaten te houden. De reden hiervoor is dat de baby in de baarmoeder steeds veel insuline heeft geproduceerd. Dit werd dan weer veroorzaakt door de te hoge bloedsuikerspiegel van de moeder.
Na de bevalling is de toediening van bloedglucose weer normaal. De baby produceert echter nog steeds veel insuline. Daardoor kan zijn/haar bloedsuikerspiegel te laag worden. De baby zal via een infuus glucose toegediend krijgen.

Zwangerschapsdiabetes verdwijnt na de bevalling. De kans is groot dat het bij een volgende zwangerschap opnieuw optreedt.

Gevolgen op lange termijn

Vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, lopen ongeveer 50% meer risico om op latere leeftijd diabetes type 2 te krijgen. Dit risico kan echter worden beperkt door gezond te eten, regelmatig te bewegen en een gezond gewicht te hebben. Ook het kind heeft een kleine kans om later zelf diabetes te krijgen. Deze kans wordt kleiner wanneer de aandoening tijdens de zwangerschap op tijd is ontdekt en de moeder er goed voor is behandeld.

LADA

LADA is een vorm van diabetes type 1. Het lijkt op type 2 doordat het heel geleidelijk begint. LADA is de afkorting van Latent Autoimmune Diabetes in Adults. Bij LADA vernietigt je eigen afweersysteem de cellen die insuline maken.

Je kunt LADA hebben als je:
– de diagnose diabetes type 2 hebt
– ouder dan 20 jaar bent
– geen overgewicht hebt

LADA wordt vastgesteld met een bloedonderzoek. Bij dit onderzoek worden antistoffen in je bloed gevonden. Net als bij diabetes type 1. Vooral bij jonge, slanke mensen die diagnose type 2 krijgen is dit onderzoek belangrijk. Bij LADA wordt een behandeling met insuline voorgeschreven. De toediening kan met injecties met een insulinepen of met een insulinepomp.

MODY

MODY kan kenmerken hebben van type 1, maar ook van type 2 diabetes. Het staat voor Maturity-Onset Diabetes of the Young. Zo’n 20.000 Nederlanders hebben deze (erfelijke) vorm van diabetes. Vaak wordt dit type eerst aangezien voor type 1. De behandeling is echter anders. Een juiste diagnose is daarom belangrijk.

MODY is een vorm van diabetes die vaak begint tussen 10- en 25-jarige leeftijd. Soms wordt het op latere leeftijd ontdekt. De oorzaak van deze vorm is een afwijking in het DNA (erfelijk materiaal).

Bij MODY geeft de alvleesklier vaak te weinig insuline af nadat de hoeveelheid suiker in het bloed stijgt. Hierdoor kunnen de bloedsuikerwaarden te hoog blijven.

Veelgestelde vragen

Is diabetes te genezen?

Diabetes type 1 is (nog) niet te genezen. Er wordt veel onderzoek gedaan, maar de oplossing is er nog niet.

Wanneer je diabetes type 2 hebt, kun je een aantal dingen doen om het glucosegehalte in je bloed te verlagen. Denk aan: niet roken, gezonder eten, afvallen en voldoende bewegen (een half uur per dag en bij overgewicht een uur per dag). Door deze dingen te doen, kun je ervoor zorgen dat je geen medicijnen meer nodig hebt. Feitelijk ben je niet genezen wanneer je geen medicijnen meer nodig hebt. Je hebt alleen geen ziekteverschijnselen meer.

Is diabetes erfelijk?

Bij type 2 is de kans om het te krijgen groter dan bij type 1. Je erft niet de ziekte zelf, maar de aanleg om deze te kunnen krijgen. Als diabetes in jouw familie voorkomt, heb je dus een grotere kans om het ook te krijgen.

Bij type 1 speelt erfelijkheid een veel kleinere rol. Ook wanneer het niet in de familie voorkomt, kun je type 1 diabetes krijgen. De wetenschap weet nog niet precies hoe het ontstaat. Het kan met voeding en virussen te maken hebben in combinatie met genetische aanleg (maar hoeft niet erfelijk te zijn). Het is daarom ook onduidelijk hoe type 1 voorkomen kan worden.

Wanneer heb je diabetes?

Volgens de NHG-standaard (Nederlands Huisartsen Genootschap) heb je diabetes wanneer je glucosegehalte in het bloed gelijk aan of hoger is dan 7 mmol/l. Dit is wanneer je nuchter bent, dus acht uren niets hebt gegeten of gedronken (uitgezonderd water). Wanneer je niet nuchter bent bij het bloedprikken ligt deze waarde gelijk aan of hoger dan 11,1 mmol/l.

Is diabetes besmettelijk?

Nee, diabetes is niet besmettelijk. Het is namelijk geen infectieziekte die door bacteriën, virussen of lichamelijk contact kan worden overgedragen. Diabetes is een probleem wat ontstaat door oorzaken in je eigen lichaam.

Conclusie

Diabetes is een ziekte die verstrekkende gevolgen kan hebben. Het is een ernstige bedreiging voor onze gezondheid. Wees alert op de verschijnselen van diabetes en ga naar de huisarts bij meerdere symptomen die wijzen op diabetes!

Bronnen: nhg.org, diabetesfonds.nl, volksgezondheidenzorg.info, diabetes24.nl, ntvg.nl, diabetesdesk.nl

Gerelateerde producten in onze winkel

Wijsmetgezondheid.com/bloedsuikermeters
Wijsmetgezondheid.com/teststrips

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top