Netelroos: wat is het en wat doe je eraan?

Netelroos is een huidziekte waarbij je plotseling jeukende rode bulten op je huid hebt (huiduitslag). De medische term hiervoor is urticaria. Het is een huiduitslag die vaak erg jeukt, snel opkomt en meestal binnen een paar uur ook weer wegtrekt. Netelroos/urticaria kan op elke leeftijd voorkomen, zowel bij mannen als bij vrouwen. In veel gevallen gaat deze huidreactie vanzelf weer over binnen één tot zes weken. Er is dan sprake van de acute netelroos. Wanneer de netelroos langer dan zes weken duurt, heb je chronische netelroos.

Wat zijn de symptomen?

netelroos op de rugBij de typische urticaria heb je een intens jeukende, rode plek. Deze is bleek in het midden. Je kunt precies de grens van de netelroos naar de normale huid zien. Ook kun je bulten hebben. Deze hebben vaak een scherpe rode rand.

Afzonderlijke plekken kunnen groter worden en samenvloeien met andere plekken. Kenmerkend is dat ze binnen enkele uren verdwijnen. Hierna zie je geen verschijnselen meer op de huid. Alsof het er nooit was geweest.

Netelroos komt op verschillende plekken op je lichaam voor. Bijvoorbeeld op je armen, benen, romp en in je gezicht.

Ongeveer 1 op de 3 mensen heeft bij netelroos dikke ogen of lippen. Ook de rest van je gezicht, handen, voeten, of geslachtsorganen kunnen dik zijn. In dat geval heb je angio oedeem. Hierbij is er sprake van een diepere zwelling van de huid en onderliggende weefsels.

Wat is de oorzaak?

Netelroos/urticaria ontstaat onder invloed van prikkels waarbij Histamine vrijkomt. Histamine is een stof die in je lichaam zit. In je lichaam doet de stof verschillende dingen: het geeft signalen door aan je afweersysteem en hersenen. Het regelt daarnaast ook je lichaamstemperatuur en het helpt de stimulering van je bloedcirculatie en ademhaling. Verder kan histamine ook in je voeding zitten. Daarbij kun je onderscheid maken tussen voedsel dat letterlijk histamine bevat en voedsel wat histamine vrijlaat door gisting en rijping.

Histamine is een lichaamseigen stof. Toch kan het menselijk lichaam maar een bepaalde hoeveelheid van deze stof aan. Dit is voor iedereen verschillend. Het lichaam kan niet goed omgaan met grote hoeveelheden histamine. Als de waarde van histamine in je lichaam boven een bepaald punt komt (de drempelwaarde) kun je last krijgen van klachten zoals:

  • Irritatie van de huid, neus, keel en longen
  • Jeuk
  • Roodheid
  • Zwelling
  • Huiduitslag
  • Hoesten
  • Slijm in de keel
  • Slaapproblemen

Veroorzakende prikkels

Als je weet welke prikkels netelroos veroorzaken, probeer die dan zoveel mogelijk te vermijden. We hebben het dan over prikkels als:

  • Fysieke prikkels (lichamelijke inspanning, plaatselijke druk op de huid, koude, warmte, zonlicht)
  • Allergie voor voedingsmiddelen (bijvoorbeeld zuivel, alcohol, noten, eieren, schaaldieren en fruit)
  • Voedseltoevoegingen (kleurstoffen, conserveringsmiddelen en smaakversterkers)
  • Acute en chronische infecties (vooral veroorzaakt door bacteriën en parasieten)
  • Geneesmiddelen (vooral pijnstillers, ACE-remmers en antibiotica)
  • Steken en beten van insecten (muggen, wespen, vlooien, mijten, luizen)
  • Allergie voor ingeademde producten (schimmelsporen, dierlijke huidschilfers)
  • Contact op de huid met bepaalde stoffen ( dierlijke eiwitten en crèmes, planten, rubber, brandnetels, kwallen)
  • Interne ziekten (stofwisselingsziekten, hormonale stoornissen, auto-immuunziekten)
  • Virussen (verkoudheid, buikgriep)

Soms zijn meerdere prikkels tegelijkertijd aanwezig. Ook kunnen sommige prikkels bestaande klachten verergeren, zoals fysieke prikkels en pijnstillers. Bij chronische netelroos kan bij 60-90% van de patiënten geen oorzaak gevonden worden. Men spreekt dan van ‘chronische idiopathische urticaria’.

Er bestaat geen duidelijke erfelijke aanleg bestaat. Toch komt netelroos in bepaalde families vaker voor. Dit geldt vooral bij bepaalde vormen van netelroos, zoals koude-urticaria en zonlicht-urticaria.

Stress kan in sommige situaties de klachten verergeren.

Speciale vormen van netelroos

Inspanningsurticaria

Hierbij heb je last van jeukende of branderige bultjes. Deze zijn zo groot als een speldeknop. De bultjes ontstaan door lichamelijke inspanning, zweten of een warme omgeving.

Urticaria factitia

Deze vorm ontstaat als er druk op de huid wordt uitgeoefend. Of wanneer er wrijving is van de huid. Je krijgt dan jeukende, streepvormige plekken.

Koude-urticaria

Je krijgt vlekken op plaatsen waar de huid wordt afgekoeld. In extreme gevallen kan dit tot gevaarlijke situaties leiden. Als je in koud water zwemt, zou je bloeddruk zo kunnen dalen dat je het bewustzijn verliest.

Vertraagde drukurticaria

Hierbij ontstaan na enkele uren pijnlijke, verharde zwellingen op drukplaatsen. Deze vorm ontstaat vaak rond de gewrichten en kan soms verward worden met een ontsteking van het gewricht. Behandeling van deze aandoening is erg moeilijk.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Netelroos is een ziekte die door artsen gemakkelijk wordt herkend. Echter is het moeilijk om de directe oorzaak van de klachten te achterhalen. Jouw arts zal eerst vragen naar de meest voorkomende oorzaken. Vaak kom je al pratend wel op een mogelijke oorzaak uit. Dan is verder onderzoek naar de oorzaak niet noodzakelijk. Wel kan er bijvoorbeeld nog een allergietest worden gedaan.

Bij chronische urticaria kun je worden doorverwezen naar een dermatoloog. Deze arts doet vaak wel meer onderzoek:

  • Lichamelijk onderzoek: de arts kijkt naar de huid en soms ook naar de slijmvliezen. Hij kijkt of de huidafwijkingen passen bij netelroos. Soms zijn er net tijdens het bezoek geen huidafwijkingen zichtbaar. Dan zal de arts vragen of je foto’s hebt die hij kan bekijken. Als er onvoldoende duidelijkheid is, kan de arts voorstellen om een huidbiopt af te nemen.
  • Bloedonderzoek gericht op het uitsluiten van infecties.
  • Alleen als er uit het vraaggesprek of lichamelijk onderzoek aanwijzingen zijn voor andere (onderliggende) aandoeningen, zal er verder onderzoek plaatsvinden (bijvoorbeeld onderzoek naar een voedselallergie of allergie voor medicijnen).

Behandeling van netelroos

Meestal is er geen duidelijke oorzaak van de netelroos. De eerste stap van de behandeling bestaat uit het vermijden van de uitlokkende prikkel. Dat kan natuurlijk alleen wanneer die bekend is.

Wanneer dit niet helpt, is de tweede stap het gebruik van antihistaminica. Deze medicijnen blokkeren de werking van histamine. De dosering is vaak hoger dan het gebruik bij hooikoorts. Het kan voorkomen dat deze medicijnen onvoldoende werken. De arts zal voorstellen om de dosering op te hogen of andere medicijnen voor te schrijven. Van antihistaminica kun je suf of slaperig worden.

Afhankelijk van de reactie op antihistaminica zijn soms ook andere geneesmiddelen nodig. Denk aan corticosteroïden.

Ter verlichting van de jeuk kun je gebruik maken van een jeukstillende lotion of een schudsel. Ook mentholpoeder kan verlichting geven.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar de huisarts wanneer:

  • De uitslag na 3 weken nog niet over is.
  • Je dusdanig hebt gekrabd dat de huid open en ontstoken is.
  • De jeuk steeds erger wordt en de uitslag zich over het hele lichaam uitbreidt.
  • De lippen en oogleden beginnen op te zwellen.
  • Je last krijgt van benauwdheid.

Netelroos bij kinderen

Veel kinderen hebben een intolerantie voor histamine. Er is sprake van een auto-immuunaandoening. Het histamine gehalte is verhoogd. Kinderen kunnen dan lichamelijke klachten ontwikkelen. Denk aan hooikoorts, astma of jeuk.

Kinderen kunnen ook hyperactief of autistisch gedrag ontwikkelen. Dit gedrag wordt vaak onder de noemer ADHD geschaard. Ten onrechte kunnen ze bijvoorbeeld Ritalin voorgeschreven krijgen. Dit is het bestrijden van symptomen. De oorzaak wordt echter niet aangepakt.

Door een teveel aan histamine kan een poreuze darmwand ontstaan. Als gevolg hiervan komen onverteerde eiwitten komen in de bloedbaan terecht. Dit kan jeuk veroorzaken.

Netelroos tijdens zwangerschap

Om je alvast gerust te stellen: netelroos vormt tijdens de zwangerschap geen risico voor moeder en kind.

Over het algemeen verschijnt netelroos tijdens het derde trimester. Vooral tijdens de eerste zwangerschap van een vrouw. De aandoening wordt gekenmerkt door verhoogde rode vlekken en striemen die jeuken of branden.

Netelroos tijdens de zwangerschap verschijnt meestal rond de buik. De uitslag kan zich echter ook over de ledematen uitstrekken.

Artsen kunnen nog steeds niet precies vaststellen wat de oorzaak is van veel gevallen van netelroos tijdens de zwangerschap. Toch zijn er sommige factoren met een bewezen link naar de aandoening. Zoals eerder beschreven zijn dit allergische reacties. Daarnaast zijn ook hormonale stress en het uitrekken van de huid een factor.

De behandeling van netelroos tijdens de zwangerschap verschilt niet van de behandeling zoals we deze eerder hebben beschreven.

Is netelroos besmettelijk?

Daar kunnen we kort over zijn: nee, het is niet besmettelijk. Het is een overgevoelige reactie op een bepaalde prikkel. Dit is voor iedereen anders en niet overdraagbaar.

Is netelroos hetzelfde als gordelroos?

Nee, gordelroos is niet hetzelfde. Gordelroos is een huiduitslag aan de linker- of rechterkant van je lichaam. Je hebt jeukende of pijnlijke vlekjes en blaasjes. Gordelroos wordt veroorzaakt door het waterpokkenvirus. In tegenstelling tot netelroos is gordelroos wél besmettelijk.

Gordelroos gaat meestal vanzelf over. Tegen de jeuk kun je zinkzalf, cetomacrogolzalf of lanettezalf smeren. Wanneer je pijn of last van branderigheid hebt, kun je paracetamol gebruiken.

Conclusie

Wat is netelroos en wat doe je eraan? We kunnen stellen dat het een vervelende aandoening is. Het is echter een aandoening die goed te verhelpen is.

Bij netelroos heb je intens jeukende, rode plekken en/of bulten. Deze kunnen op verschillende plekken op je lichaam voorkomen.

De oorzaak is vaak moeilijk te achterhalen. Gesprek met de huisarts kan helpen om erachter te komen wat het bij jou veroorzaakt. Wellicht kunnen jullie samen een veroorzakende prikkel ontdekken.

De behandeling bestaat uit het insmeren van de huid met verkoelende, jeukstillende lotion. Ook worden antihistaminica voorgeschreven om de klachten te bestrijden.

Netelroos is niet besmettelijk en is niet gevaarlijk wanneer je zwanger bent.

Heb jij ook netelroos of wel eens gehad? Wat heb jij gedaan om je klachten te verminderen? Laat dan je reactie hieronder achter. Anderen kunnen ermee geholpen zijn.

Het kan ook zijn dat je een vraag of opmerking hebt naar aanleiding van dit artikel. Laat ook dan gerust een reactie achter.

Bronnen: umcutrecht.nl, apotheek.nl, thuisarts.nl

Zoek op gezondheidsklacht of -informatie

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *