Stress, op welke elementen heeft stress invloed

Stress: Hoe stress je lichaam beïnvloedt

Stress… We kennen het begrip allemaal en we hebben er vrijwel allemaal mee te maken in meer of mindere mate. Stress kan op verschillende manieren ontstaan en zich bij de een anders openbaren dan bij de ander. Je herkent vast dat mensen zeggen: stress slaat altijd op mijn darmen, spieren, hoofd, enz. Hieruit blijkt wel dat stress voor iedereen anders werkt. Echter hoe het lichaam reageert op stressimpulsen werkt voor ieder mens hetzelfde. Heb jij last van stress? Herken je de signalen voldoende en neem je ze serieus?

Wat is stress?

De term stress komt oorspronkelijk uit de bouw en daar betekent het: de kracht (druk) die wordt uitgeoefend op een voorwerp. Als er druk op ons wordt uitgeoefend kunnen we dit als stressvol ervaren. Zeker wanneer deze druk groter is dan we aankunnen. Je draaglast is dan groter dan je draagkracht. Stress is een meer algemene term en is een reactie van het lichaam op elke vraag naar verandering. Deze verandering kan in jou zitten of van buitenaf komen. Het zal je misschien verbazen, maar ziekte zoals een longontsteking hebben is ook een vorm van stress.

Vaak wordt stress als negatief of ongezond gezien. Toch kun je ook gezonde stress hebben. Dit heb je bijvoorbeeld voor een optreden, een examen, bij spreken voor publiek. Maar ook voor een sollicitatiegesprek of een andere spannende gebeurtenis. Stress zorgt ervoor dat je extra alert kunt reageren (bij een directe bedreiging bijvoorbeeld) en geconcentreerd kunt werken. Zodra de spannende gebeurtenis voorbij is, neemt de spanning weer af. We spreken van acute stress.

De meeste stress-situaties treden plotseling op en zijn van korte duur zoals bij de vorige voorbeelden. Echter wanneer je langdurig ziek bent of kampt met blijvende ruzies thuis of voortdurende problemen op het werk zorgen deze voor chronische stress. Dus als mensen zeggen: stress is slecht voor je, dan gaat dit over (ongezonde) chronische stress.

Symptomen bij (acute) stress:

  • Je begint te zweten, je keel knijpt samen en je handen worden koud
  • Longblaasjes verwijden zich en je ademhaling wordt sneller
  • De bloeddruk stijgt en vormt een grotere belasting voor je hart
  • Je hartslag stijgt
  • Er komen stresshormonen vrij (adrenaline, cortisol, glucagon)
  • Spieren spannen zich
  • Het bloed trekt weg uit je gezicht
  • De bloedsuikerspiegel stijgt sterk
  • Je maakt meer maagzuur aan
  • Het bloed stroomt uit je spijsverteringsorganen weg, zodat je spijsvertering stilligt
  • Je maakt minder groei- en stresshormonen aan
  • Het immuunsysteem houdt ermee op
  • Je bloedplaatjes zwellen op en gaan klonteren zodat je bloed dikker wordt

De adrenaline die vrijkomt, ook wel vlucht-  of vechthormoon genoemd, brengt je lichaam in staat van paraatheid. In een fractie van een seconde is je lichaam klaar voor actie.

Oorzaken

De oorzaak van stress is dat je draagkracht niet in evenwicht is met je draaglast. Dit werkt voor iedereen hetzelfde. Er zijn echter factoren waardoor de ene mens gevoeliger is voor stress dan de andere.

Persoonlijke eigenschappen

Mensen met de volgende eigenschappen zijn gevoeliger:

  • Perfectionisme
  • Groot verantwoordelijkheidsgevoel
  • Ambitie, prestatiegerichtheid, competitie, gehaastheid, niet ‘niets’ kunnen doen, vaak twee dingen tegelijk doen
  • Veel van zichzelf eisen en ‘moeten’
  • Grote betrokkenheid bij gezin of werk
  • Streven naar waardering en goedkeuring van anderen
  • Moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen, grenzen kunnen aangeven of voor zichzelf opkomen
  • Gevoelens slecht kunnen uiten
  • Gevoel weinig invloed te kunnen uitoefenen op de omgeving en het eigen leven
  • Pessimisme en een weinig positieve kijk op eigen prestaties
  • Moeilijk om steun of hulp kunnen vragen
  • Veelal voor anderen zorgen en zichzelf wegcijferen

Deze eigenschappen worden voor een deel bepaald door karakter en persoonlijkheid, maar zeker ook door hoe je gevormd bent. Je wordt gevormd door de ervaringen die je meemaakt in je leven. Dit laatste is gunstig, want het betekent dat je zelf veel kunt doen om je draagkracht te vergroten.

Omstandigheden

Naast de eigenschappen die je als mens bezit, zijn er ook omstandigheden die een verhoogde kans op stress geven:

  • zelf een (chronische) lichamelijke ziekte hebben
  • een nare gebeurtenis mee hebben gemaakt, zoals een ongeluk, beroving, inbraak of aanranding
  • een scheiding
  • de dood van een naaste
  • relatieproblemen
  • huiselijk geweld
  • onzekerheid op het werk, werkloos zijn
  • onzekerheid over geld, bijvoorbeeld een hoge hypotheek of andere schulden
  • een kind met een (langdurige) ziekte hebben
  • een ziek kind, zieke partner of familielid verzorgen (mantelzorger zijn)
  • als kind mishandeld zijn
  • weinig steun van andere mensen
  • alleenstaande ouder zijn

Ongezonde leefgewoonten

Ook ongezonde leef- en werkgewoonten kunnen je draagkracht verminderen. Daarmee doelen we op bijvoorbeeld verkeerde eetgewoonten, te veel koffie of alcohol, te weinig lichaamsbeweging. Maar ook te weinig slaap en ontspanning, roken, je werk niet goed organiseren, te veel werken en te weinig pauzes nemen.

Lichamelijke en psychische gevolgen

De effecten op ons lichaam op de lange termijn bij (chronische) stress

HUID

huidproblemen als acné, psoriasis, eczeem, ontsteking van de huid, willekeurige huiduitslag

MAAG

maag-/darmklachten als maagzweer, terugstromend maagzuur naar de slokdarm, ontstekingen, voedselallergieën, misselijkheid, prikkelbare darm syndroom, toename of afname in gewicht

ALVLEESKLIER

insulineresistentie en verhoogd insulineniveau; leidt tot diabetes, overgewicht en aantasting van de aderen

IMUUNSYSTEEM

Een minder effectief imuunsysteem om ziekte te bestrijden en er van te herstellen. Dit leidt tot ontstekingen in het lichaam wat diverse chronische aandoeningen kan veroorzaken

HOOFD

stemmingswisselingen, agressie, depressie, irritatie, cynisme, gebrek aan energie, concentratieproblemen, paniekaanvallen, hoofdpijn, negatief gedachtenpatroon (vaak gericht op jezelf en op je eigen (verminderde) kwaliteiten

HART

hartaandoeningen als hogere bloeddruk, versnelde hartslag, hartkloppingen, verhoogd risico op een hartaanval en beroerte, hoog cholesterol

INGEWANDEN

verminderde opname van voedingsstoffen , verhoogd verbruik van magnesium, lagere spijsvertering, verminderde enzymafgifte, verhoogd risico op onder andere darmziekten, diabetes, hart- en vaatziekten

VOORTPLANTINGSSYSTEEM

verlaagde testosteron- en estradiolproductie wat leidt tot verminderde vruchtbaarheid en verlies van libido

GEWRICHTEN EN SPIEREN

pijnen, ontstekingen, spanning, verlaagde botdichtheid (neiging tot osteoporose), gevoel van beklemming in schouders en rug

ADEMHALING

adem inhouden, snurken, slaapapneu, hyperventilatie, oppervlakkige ademhaling

Hoe leer je er mee omgaan?

Als eerste is het erg belangrijk om te weten wat bij jou stress veroorzaakt. Ten tweede is het belangrijk om jouw stress-signalen te herkennen. Als je wilt weten of je last van ongezonde stress hebt, doe dan de stresstest van Wij zijn MIND.

Je kunt zelf invloed hebben op jouw mate van stress. Dit kan bijvoorbeeld door je kennis over stress te vergroten. Maar ook door je bewust te worden van lichamelijke en psychische signalen. Het helpt je ervoor te zorgen dat je op tijd ontspant.

Adviezen voor stress verminderen

Negatieve gedachten onderzoeken en waar nodig aanpassen

Ons brein is zo geprogrammeerd dat we eerder op negatieve aspecten letten dan op positieve. Vanuit de oertijd is dit gebaseerd op overleven. Echter zijn er tegenwoordig niet zo bar veel overlevingsgevaren als vroeger. Daarom is de focus op gevaar en negativiteit nergens meer voor nodig.

Doe 5 dagen lang onderzoek naar je gedachten. Zijn ze overwegend negatief? Probeer dan controle over je brein te krijgen door:

  • negatieve gedachten op te schrijven en weg te gooien; door je negatieve gedachten weg te gooien en dus niet te bewaren helpt. Zelfs volgens de wetenschap werkt het.
  • 2 minuten je negatieve gedachten te herhalen; door dit te doen ontkracht je je negatieve gedachten.
  • in beweging te komen; door fysiek te bewegen breng je je vastzittende gedachten in beweging. Door deze beweging is het mogelijk om uit je negatieve gedachtencirkel te stappen.
  • warmte op te zoeken; onderzoek heeft uitgewezen dat mensen minder negatieve gevoelens oprakelen wanneer ze iets warms als een kop thee, koffie of warme chocolademelk vasthouden of een warme douche nemen.
  • de ruimte waarin je je bevindt te verlaten; verandering van omgeving helpt je aan iets anders te denken met als gevolg dat je anders gaat denken. Zo kom je uit je denkcirkel.

Goed voor jezelf zorgen

Zorg ervoor dat je goed slaapt. Ga op tijd naar bed en sta op tijd op. Zorg dat je hierin een vast ritme ontwikkelt, ook in het weekend. Heb je moeite met slapen? Dan raden we je het boek “Perfect slapen in 7 stappen” aan. De auteur van dit boek, William van der Klaauw, helpt je in 7 stappen naar een goede nachtrust. Daardoor heb je meer energie en haal je meer plezier uit je leven.

Ga en/of blijf gezond en gevarieerd eten. Dit zorgt ervoor dat je je fitter voelt en je meer energie krijgt.

Wees matig met koffie en alcohol. Je voelt je slechts tijdelijk beter wanneer je koffie of alcohol drinkt. Op de lange termijn kan het echter je problemen verergeren.

Zorg dat je voldoende beweging krijgt. Beweeg of sport iedere dag 30 minuten. Onderzoek heeft uitgewezen dat bewegen zeker een gunstige invloed heeft op je gemoedstoestand. Dat wil zeggen, het helpt om minder te piekeren en je minder somber te voelen.

Het veranderen dan wel verbeteren van je werkgewoonten kan ervoor zorgen dat je minder stress ervaart. Probeer je werk beter te organiseren, minder te werken als dat kan en neem meer pauzes.

Zorg voor ontspanning. Dit kun je doen door dingen te ondernemen die je leuk vindt: je hobby, afspreken met een vriend of vriendin, naar de sauna gaan. Ga bij jezelf na wat jou ontspanning geeft, dus waar jíj plezier aan beleeft.

Soms is het goed om actief ontspanningsoefeningen te doen. Geschikte methoden zijn bijvoorbeeld yoga, meditatie, mindfulness.

Assertief zijn/worden

Assertief zijn betekent dat je een gezonde relatie met jezelf en de mensen om je heen hebt. Dit betekent dat je je gevoelens, gedachten en mening uit waarbij je ook luistert naar anderen. Je behandelt jezelf en de ander met respect.

Assertiviteit is een communicatietechniek die je kunt aanleren. Je krijgt er meer zelfvertrouwen van, je wordt beter in oplossingsgericht denken. Maar je bent ook minder gestresst wanneer je assertief bent.

Kijk eens op assertief.nl wanneer je meer wilt weten en jij (meer) assertief wilt worden.

Therapieën/cursussen die je kunt volgen

Er is een groot aanbod aan therapieën en cursussen. Daarom hebben we een aantal mogelijkheden op een rijtje gezet voor je.

Stress gaat namelijk niet vanzelf over. Hier heb je actief werk voor te doen. Probeer eerst te achterhalen wat de oorzaak van jouw stressklachten is. Als je de oorzaak weet kun je een voor jouw geschikte therapie of cursus zoeken.

Mindfulness

Mindfulness, ook wel aandachtstraining genoemd, is een manier om bewust te worden van automatische reacties op stress, chronische pijn en psychische problemen. In de cursus leer je op een effectieve manier jouw klachten te hanteren en te verminderen. Je leert je aandacht ergens anders op te richten, wordt meer bewust van jezelf. Je leert de signalen van je lichaam te herkennen. Hierdoor leer je weten wat goed voor je is en wat niet. Je raakt ook beter in staat om jezelf te ontspannen en je te concentreren.

Timemanagement

Timemanagement is een methode waarbij je efficiënt omgaat met de hoeveelheid tijd in relatie tot de hoeveelheid werk op een dag. Tijdens een cursus of training timemanagement leer je doelen stellen, plannen en prioriteiten bepalen. Dit gaat niet alleen over werk, maar ook over gezin. Een cursus stressmanagement richt zich bovenal op het hanteren van een gezond stressniveau. Met andere woorden wat zijn jouw grenzen en hoe kun je je leven onder controle houden?

Adem-  en ontspanningstherapie

Een praktische ademhalingstherapie met bewezen effect is de methode van Dixhoorn. Hierbij is er aandacht voor spierontspanning, ademhaling en ademtherapie. Maar ook voor lichaamshouding en -bewustwording en mentale ontspanning. Door deze oefeningen te doen herstel je het contact met je lichaam.

Binnen het alternatieve zorgcircuit zijn worden ook ademtherapieën aangeboden, maar over het effect hiervan zijn de meningen verdeeld.

Gesprek met een psycholoog

Naast stress kun je ook verdergaande psychische klachten hebben. Deze kunnen zelfs belemmerend werken op je dagelijks leven. Je hebt dan bijvoorbeeld last van angst, depressie of paniek. In dat geval is het goed om met een psycholoog te gaan praten. Samen met je psycholoog bespreek je jouw klachten en kijken jullie naar wat de beste behandelmethode voor jou is.

Coaching

Wanneer je geen psychische klachten hebt, maar je wilt begeleiding bij je persoonlijke ontwikkeling dan kun je terecht bij een coach. Zo kun je bijvoorbeeld begeleiding krijgen bij verbeteren/herstellen van:

  • je persoonlijke balans
  • verbetering zelf vertrouwen
  • stress
  • burn-out of preventie daarvan
  • zingeving
  • conflicthantering
  • midlife en overgang
  • verbetering van communicatieve vaardigheden
  • talentontwikkeling
  • relatieproblemen
  • loopbaan en studiekeuze

Tips waarmee je direct aan de slag kunt

Cortisolniveau verlagen

We willen je een aantal tips meegeven waarmee je vandaag al kunt beginnen. Dé start om stress te verminderen is namelijk het verlagen van je cortisolniveau. Bij acute stress is je cortisolniveau slechts tijdelijk verhoogd. Echter bij aanhoudende stress blijft dit niveau aan cortisol te hoog. Dit is slecht voor je.

Relora® is een natuurlijke rustgever, een natuurlijk voedingssupplement. Het helpt bij geestelijke druk en spanning. Het werkt ontspannend, maar niet versuffend. Verder helpt het bij stress, innerlijke onrust en om lekker te slapen.

Magnesiumgehalte verhogen

Bij langdurige stress verlaagt het gehalte aan magnesium in ons lichaam wat verschillende klachten kan veroorzaken. In ons artikel over magnesium lees je onder andere de relatie tussen stress en magnesium.

We raden je specifiek het supplement MetaRelax® aan. Dit wordt aanbevolen bij stress-situaties en vermoeidheid, en is goed voor de spieren. MetaRelax® bevat magnesiumglycerofosfaat. Dit is een magnesiumzout wat heel goed wordt verdragen door je maag en darmen. Daarnaast wordt magnesiumglycerofosfaat goed door het lichaam opgenomen. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld magnesiumoxide. Magnesiumoxide wordt slecht door het lichaam opgenomen en zorgt veelal voor maagklachten en diarree.

Ademhalingsoefeningen doen

Er zijn vele redenen om goed adem te halen. Een van deze redenen is zeker wel het verlagen van stress. Wanneer je je stressgehalte weet te verlagen voel je je beter. Je voelt je bijvoorbeeld minder gespannen, bent minder prikkelbaar en je zelfbeheersing wordt bevordert.

Door beter en bewuster te leren ademen, wordt je mentaal scherper en je hebt jezelf beter in de hand. Zowel op lichamelijk als psychisch vlak.

In het boek “Beter leren ademen” wordt goed, kort en simpel het belang van een goede ademhaling uitgelegd. Tevens vind je verschillende ademhalingstechnieken in dit boek. Je kunt op elk moment van de dag de techniek kiezen die op dat moment het beste bij jou past.

Conclusie

Stress ervaren we allemaal in meer of mindere mate. We weten ook dat het slecht voor ons is en dat het beslist niet prettig voelt. Stress kan vele gevolgen hebben voor ons lichamelijk en geestelijk welzijn.

Belangrijk is om jouw stress-signalen te herkennen en de oorzaak van jouw stress te achterhalen. Zodra je dat weet kun je er wat aan doen!

Herken jij de stress-signalen in dit artikel? En wil je zo snel mogelijk beginnen met het verminderen van je stressklachten? Dan raden we je als eerste het gebruik van Relora® en MetaRelax® aan. Evenzo raden we je ademhalingsoefeningen aan.

Zit je zwaar in de knel en heb je direct behoefte aan contact met een hulpverlener? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een van de medewerkers van de hulplijn MIND Korrelatie. Je kunt ook contact opnemen met je huisarts of een ggz-instantie bij jou in de buurt.

(Bronnen: wijzijnmind.nl, assertief.nl, thuisarts,nl,)

2 comments

  1. […] Stress kan in sommige situaties de klachten verergeren. […]

  2. […] Stress is meer dan gewoon een gevoel waar je last van hebt. Het kan een moordenaar zijn en nu tonen nieuwe studies aan dat stress op verschillende manieren verband houdt met gewichtstoename. […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top